Nghề Mộc thôn Phương Độ, Hưng Thịnh, Bình Giang với phát triển kinh tế nông thôn.

Được sự quan tâm của các cấp chính quyền, các Sở ban ngành tỉnh Hải Dương, làng nghề Mộc lâu đời ở thôn Phương Độ huyện Bình Giang đã được Ủy ban Nhân dân tỉnh công nhận danh hiệu làng nghề Công nghiệp – Tiểu thủ công nghiệp tỉnh Hải Dương.
Thôn Phương Độ, xã Hưng Thịnh, huyện Bình Giang ngày nay được cấu thành hai làng: Làng Khánh Dư và Hạ Khuông, nằm ven bờ sông Sặt, có giao thông thuận lợi. Bên cạnh sản xuất nông nghiệp là chính, nghề mộc là một trong các nghề cổ truyền thống có lịch sử từ thế kỉ XVII ở thôn Phương Độ. Hòa bình lập lại 1946 - 1949 nghề Mộc cũng được dân làng khôi phục và mở rộng. Những năm 70, trong làng đã có nhiều gia đình nghệ nhân bàn tay vàng. Các sản phẩm khi đó chủ yếu là giường, tủ, hòm, vali, bàn ghế… Từ thập niên 1980 đến năm 2000, các nghệ nhân đã truyền dạy nghề cho cả làng, 100% các hộ trong làng đều theo nghề mộc. Sản phẩm được làm từ các loại gỗ sẵn có như gỗ Nghiến, Lim, Xà Cừ, Nhãn…cho đến nay nghề vẫn được lưu giữ và phát triển, trở thành một trong những nghề tiểu thủ công nghiệp chủ đạo trong kinh tế nông thôn.

Bước vào kinh tế thị trường, các gia đình, dòng họ, nghệ nhân của làng, đã nỗ lực nắm bắt thị trường và thị hiếu của khách hàng, không ngừng đổi mới quy mô sản xuất, cải tiến mẫu mã, nâng cao chất lượng sản phẩm, giá cả hợp lí. Việc áp dụng tiến bộ khoa học kĩ thuật, đưa máy móc chuyên dụng như máy sẻ đứng, máy phay, máy bào vào sản xuất kết hợp với sự khéo léo, tinh xảo trong tay nghề của các nghệ nhân, sản phẩm sản xuất ra không còn thô sơ, đơn điệu nữa mà đa dạng về chủng loại, mẫu mã, tính thẩm mỹ cao, năng suất tăng gấp hai, ba lần. Nhờ chính sách mở cửa của Đảng, sản phẩm mộc của thôn không chỉ được tiêu thụ trong địa bàn huyện, tỉnh mà còn phát triển ra các thị trường trong nước, đặc biệt còn là mặt hàng xuất khẩu của tỉnh sang các nước trong khu vực như Lào, Campuchia, Trung Quốc. Sản phẩm mộc chủ yếu của thôn như đồ mộc dân dụng, đồ gỗ mỹ nghệ được khách hàng mọi miền đánh giá cao và ưa chuộng.
Sự phát triển của nghề Mộc đã tạo nên diện mạo mới cho kinh tế địa phương và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động ở nông thôn. Nhiều hộ gia đình đã thành lập cơ sở sản xuất thu hút hàng chục lao động với doanh thu hàng trăm triệu đồng. Mức doanh thu này không chỉ giúp các hộ tích lũy vốn sản xuất, xuất khẩu lao động mà còn tăng thu nhập bình quân cho lao động trong thôn, xóa được đói nghèo và nâng cao chất lượng cuộc sống. Cùng với các nghề công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp khác, nghề mộc đã đưa tổng số hộ sản xuất công nghiệp tiểu thủ công nghiệp trong thôn lên gần 80 hộ, chiếm 43 – 45% với hơn 225 lao động, nâng quy mô tổng số hộ sản xuất đồ mộc trên địa bàn xã Hưng Thịnh lên 95 hộ, thu nhập bình quân của lao động là 2 triệu đồng/tháng.
Trong 5 năm qua, làng nghề góp phần vào nâng cao giá trị thu từ tiểu thủ công nghiệp hàng năm của xã Hưng Thịnh từ 5 tỉ 279 triệu đồng năm 2005 lên 9 tỉ 238 triệu đồng năm 2009, năm 2010 ước đạt 10 tỉ 789 triệu đồng, tăng 16,8% so với năm 2009 (mục tiêu 15% – 16%), chiếm 38% tổng giá trị sản phẩm. Đối với toàn xã, nghề mộc thôn Phương Độ còn tạo công ăn việc làm ổn định; đào tạo nghề cho nhân dân các thôn lân cận khác đồng thời làm đa dạng hơn thị trường nông thôn, hướng đến một nông thôn năng động; đẩy mạnh phát triển nông thôn toàn diện về kinh tế - xã hội, văn hóa – giáo dục, an ninh quốc phòng.
Năm 2008, Ủy ban Nhân dân tỉnh đã công nhận làng nghề Mộc thôn Phương Độ đạt danh hiệu “Làng nghề Công nghiệp – Tiểu thủ công nghiệp tỉnh Hải Dương”, đây là nguồn động viên lớn để cán bộ, nhân dân, nghệ nhân thôn tiếp tục bảo tồn và phát huy giá trị của nghề truyền thống. Tuy nhiên, để xây dựng thương hiệu nghề mộc phát triển bền vững, nghề mộc Phương Độ còn đứng trước nhiều khó khăn về mặt bằng, vốn đầu tư, khả năng tiếp cận khoa học công nghệ, hệ thống đường đường giao thông và vấn đề về ô nhiễm môi trường.
Giúp đỡ nghề mộc Phương Độ nói riêng và các nghề tiểu thủ công nghiệp nói chung tháo gỡ những khó khăn, Đại hội Đảng bộ xã Hưng Thịnh lần thứ XII đã đề các giải pháp cho 5 năm tới: khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho các thành phần kinh tế tham gia đầu tư sản xuất kinh doanh trên địa bàn; duy trì các cơ sở sản xuất, kinh doanh đồ gỗ; nâng cấp đường giao thông nông thôn, làm tốt công tác giải phóng mặt bằng cho các dự án sản xuất kinh doanh; tạo điều kiện cho việc mở rộng, giao lưu thị trường, phát triển sản xuất hàng hóa; nâng cao hiệu quả và khả năng khai thác nguồn vốn cho sản xuất, xây dựng kết cấu hạ tầng; tăng cường bồi dưỡng, đào tào chuyên môn cho lao động; giảm thiểu ô nhiễm môi trường, hỗ trợ làng nghề xây dựng cổng thương hiệu để tăng cường quảng bá sản phẩm. Phấn đấu góp phần tạo giá trị thu từ tiểu thủ công nghiệp xây dựng hàng năm của xã tăng 16 – 17%, tỉ trọng ngành tiểu thủ công nghiệp trong cơ cấu kinh tế xã Hưng Thịnh đến năm 2015 là 41,6% ./.
 
 

Thanh Huyền