SO KHOA HOC CONG NGHE - KIEN THUC NONG NGHIEP
Friday, July 20, 2018
Kỹ thuật nuôi và vỗ béo trâu thịt   -   Kinh nghiệm thâm canh cây ăn quả có múi   -   Trừ cỏ ở má luống hành   -   Trừ bệnh sương mai hại cà chua sớm   -   Công ty TNHH Một thành viên giống cây trồng Hải Dương đã nghiên cứu ra hai giống lúa NB01 và lúa nếp DT22. Hai giống lúa này ngắn ngày, kháng bệnh tốt và mang lại năng suất cao.   -   3NTV-VTC16: Làm giàu từ nuôi thỏ ngoại   -   Xử lý phèn trong ao mùa mưa   -   Kinh nghiệm nâng cao năng suất và phẩm chất ớt vụ xuân hè   -   Kinh nghiệm nuôi gà thịt hiệu quả   -   Dịch hại cần chú ý vụ hè thu   -   Phòng trị bệnh đầu đen ở gà   -   Phòng bệnh tổng hợp cho cá   -   Một số kinh nghiệm nuôi vịt thả đồng   -   Kỹ thuật trồng, chăm sóc chuối lùn   -   Kỹ thuật trồng ớt ngọt theo hướng an toàn   -   Bệnh thán thư hại khoai sọ   -   Bón phân đón đòng cho lúa chiêm xuân   -   Kỹ Thuật Trồng Nấm Rơm   -   Sử dụng phân bón lá cho lúa   -   Phòng trừ chuột hại lúa xuân   -   Những vấn đề đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm đối với ao nuôi thủy sản   -   Nhện gié hại lúa   -   Nấm đối kháng hạn chế rau màu héo rũ   -   Bệnh héo tươi, héo xanh trên ớt   -   Bệnh loét hại cây có múi và biện pháp phòng trừ   -   Để vườn cam sành lâu cỗi   -   Kỹ thuật trồng cải bắp   -   Bón thúc cho lúa đẻ nhánh ở vụ xuân   -   Khắc phục lúa gieo thẳng chậm ra lá   -   Kinh nghiệm nuôi gà Đông Tảo   -   Nhân giống chuối tiêu hồng bằng công nghệ nuôi cấy mô   -   Chủ động chống rét cho cây trồng, vật nuôi   -   Cần chính sách mới cho thủy sản theo GAP   -   Lưu ý khi nuôi chim trĩ   -   Bệnh đạo ôn   -   Chống rét cho mạ và chăm sóc lúa   -   Cảnh giác thương lái Trung Quốc mua lá khoai lang   -   Trồng và chăm sóc vườn cây ăn quả bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm   -   Khẩn trương chống rét cho mạ và lúa xuân   -   Kỹ thuật nuôi chạch đồng   -   Kỹ thuật diệt chuột   -   Trồng rau trong hộp xốp   -   3 giống hoa đào   -   Quản lý sức khỏe tôm nuôi khi chuyển mùa   -   Chăm củ cải trắng vụ đông   -   Ương dưỡng tôm giống trước khi nuôi   -   Lưu ý khi lưu giữ cá giống qua đông   -   Cho hành lá thêm xanh   -   Nấm bệnh héo rũ hại hành   -   Bệnh héo rũ Panama hại chuối và biện pháp phòng trừ   -   Trồng khổ qua không khó   -   Để nuôi cá chép giống V1 đạt năng suất 2 tấn/ha   -   Tăng cường phòng chống dịch lở mồm long móng   -   Nuôi ong lấy mật - cải thiện kinh tế hộ gia đình   -   Bón phân hợp lý cho cây chè ở miền núi phía Bắc   -   Biện pháp hạn chế hao hụt lươn khi mới thả giống   -   Ủ chua cỏ xanh để nuôi trâu, bò   -   Sản xuất lươn giống   -   Để dưa leo không bị đắng   -   Nhận diện "công nghệ" SX thuốc BVTV giả   -   Nấm sò và kỹ thuật nuôi trồng   -   Chăm sóc rau màu khi gặp thời tiết bất lợi   -   Giảm thiểu tỷ lệ chết héo rũ cho hành vụ đông   -   Quy trình trồng khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu có phủ rơm rạ   -   Nấm bệnh hại bí xanh   -   Kinh nghiệm nâng cao năng suất, chất lượng củ đậu thu đông   -   Cách nhận biết bệnh thán thư hại rau màu   -   Chọn giống đu đủ cho nhiều quả   -   Thức ăn có sẵn cho cá nước ngọt   -   Hướng tới công nghệ chăn nuôi không phân   -   Hướng dẫn gieo trồng giống ngô Nếp lai F1 HN88   -   Cách phòng, chống dịch cúm gia cầm   -   Bí quyết nuôi cá trắm đen kiếm lời   -   Tự trồng rau gia vị tại nhà   -   Sản xuất giống cá trắm cỏ chính vụ   -   Một số điểm cần lưu ý trong chăn nuôi thỏ   -   Bệnh nấm phổi trên vịt   -   Một số lưu ý trước khi vào vụ nuôi tôm xuân hè 2013   -   Cách phòng trừ bệnh đạo ôn trên lúa xuân   -   Kỹ thuật trồng hành củ, hành hoa an toàn   -   Lưu ý khi sử dụng vôi và hóa chất cho ao nuôi   -   Đậu tương DT51 có thể trồng 3 vụ/năm   -   Sản xuất thành công khoai tây siêu nguyên chủng   -   Một số biện pháp chủ yếu chăm sóc và bảo vệ lúa chiêm xuân năm 2013   -   Lưu ý bón thúc đẻ nhánh lúa chiêm xuân   -   3 bước chống dịch lợn tai xanh   -   Sử dụng đệm lót sinh học trong chăn nuôi thỏ   -   Một số biện pháp hạn chế tôm chết trong quá trình thả nuôi   -   Bệnh dịch tả vịt   -   Nuôi cá chạch - Hướng mới nhiều triển vọng   -   Trồng dong riềng xen ngô lãi lớn   -   Chăm sóc lúa xuân đúng cách   -   Kỹ thuật trồng lại đào sau tết   -   Nhiều lưu ý về sản xuất vụ đông xuân   -   Lợn “tên lửa” dễ nuôi, dễ bán   -   Bệnh viêm đường hô hấp mãn tính trên gia cầm   -   Nuôi bồ câu gà   -   Giống dưa leo Cúc 71   -   Hiện tượng heo cắn đuôi nhau   -   Bí quyết trồng cam đường Canh kiếm tiền Tết   -   Chế phẩm từ vi khuẩn giúp tăng năng suất cây lạc   -   Phòng trừ bọ nhảy ở rau cải   -   Quy trình sản xuất cây bí xanh theo tiêu chuẩn VietGAP   -   Kỹ thuật phòng và trị bệnh trong nuôi trồng thủy sản   -   Những điểm cần lưu ý khi nuôi cá rô đồng   -   Cách nhận biết hải sản bị ngâm ướp urê   -   Kỹ thuật trồng củ cải   -   Nhận biết bệnh cúm gia cầm   -   Làm chuồng úm chống rét cho lợn sữa   -   Cách làm đào nở hoa đúng tết   -   Trồng và chăm sóc rau màu khi rét đậm   -   Cách nhận biết bệnh vi-rút trên rau   -   Hướng dẫn biện pháp diệt chuột   -   Hạn chế mạ chết từng chòm   -   Một số lưu ý khi phân biệt 4 bệnh đỏ ở lợn   -   Những giải pháp đào ao thả cá đầu tư thấp   -   Một số lưu ý để nâng cao hiệu quả trong chăn nuôi gà   -   Bảo quản và sử dụng vắc xin trong chăn nuôi   -   Khẩn trương cày ải phơi đất   -   Chủ động phòng chống rét cho trâu bò   -   Sử dụng thuốc BVTV theo khuyến cáo   -   Bí quyết phòng trừ phi hóa dịch hại trong vườn   -   Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây cà chua   -   Bệnh cúm gia cầm và biện pháp phòng trị   -   Giống đậu tương cao sản DT51   -   Hiệu quả từ nuôi gà nòi chân vàng   -   Chăm sóc, quản lý tôm cá trong mùa rét   -   Phòng và điều trị bệnh nấm phấn đen ở chuối   -   Sản xuất gạo nhân tạo   -   Bệnh hại trên cây khoai tây, cà chua và biện pháp phòng trừ   -   Sâu bệnh hại trên cây dưa chuột và biện pháp phòng trừ   -   Mở rộng sản xuất trà xuân muộn   -   Nuôi trồng, khai thác thủy hải sản   -   Công nghệ sản xuất mạ khay   -   Cách ngăn ngừa dưa chuột đắng   -   Ngăn ngừa ô nhiễm nước và phòng bệnh cho cá   -   40% mẫu gà có dư lượng kháng sinh và chất cấm   -   Ngô không hạt - nguyên nhân và cách khắc phục   -   5 giống đậu tương năng suất cao   -   Bí đỏ dễ trồng, không kén đất   -   Xử lý hạt giống rau trước khi gieo   -   Nuôi trồng thủy sản theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia   -   Nên trồng ngô nếp lai F1 - HN88   -   Gà ri vàng rơm   -   Nhân giống nhanh cây đu đủ   -   Trồng lạc vụ đông bằng phương pháp phủ nylon   -   3 giống bí xanh cho vụ đông   -   Khắc phục hành thối nhũn   -   Bệnh chạy dây bí xanh   -   Nuôi cua lãi hơn trăm triệu   -   Những điểm cần lưu ý khi nuôi cá rô đồng   -   Kỹ thuật nuôi cá chình thương phẩm trong ao   -   Thụ tinh nhân tạo giống gà ri   -   Bí quyết để hoa hồng ra hoa nhiều vào ngày tết   -   Để giá trị khoai lang tăng cao   -   Đã có vacine khống chế virus cúm gia cầm mới   -   Một số lưu ý khi sử dụng vaxin phòng bệnh cho gia súc, gia cầm   -   Phòng và trị bệnh cho động vật thủy sản trong mùa mưa lũ   -   Trồng khoai lang Thu Đông hiệu quả   -   Trồng khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu   -   Kỹ thuật nuôi cua đồng   -   Dùng phương pháp cấy mô để nhân giống chuối già lùn   -   Nhân giống khoai tây bằng nuôi cấy mô và công nghệ trồng không cần đất   -   Hướng dẫn sử dụng vắcxin cúm gia cầm đúng cách   -   Điều khiển nhãn ra hoa rải vụ   -   Hỗ trợ đổi mới chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học   -   Trồng cam sành theo hướng sạch, an toàn   -   Cách xử lý bệnh chổi rồng trên nhãn   -   Để bí xanh trái vụ bền cây, sai quả   -   Kỹ thuật trồng cà chua   -   Nuôi ngan thịt chọn giống và chuẩn bị   -   Chi Lăng Nam: Biến tiềm năng thành hiện thực   -   Sẽ có Nghị định về tích tụ ruộng đất   -   Nghị quyết BCH Trung ương lần thứ 7 (khoá x) về Nông nghiệp, nông dân, nông thôn   -   Cải tiến đàn Bò   -   Kỹ thuật chăm sóc một số hoa Lan   -   CHẠM KHẮC GỖ ĐÔNG GIAO
7:27

KIẾN THỨC NÔNG NGHIỆP

Tin tức hàng ngày

Trồng trọt

Chăn nuôi

Thủy sản

Chế biến, bảo quản NS

Làng nghề

Kỹ thuật mới

Mô hình sản xuất

Thị trường

Chính sách hỗ trợ

Khoa học thưởng thức

Hỏi đáp về KHCN

Video về Nông nghiệp

TÌM KIẾM THÔNG TIN
  

Số lần truy cập
15768458

Bột Lọc Quý Dương

( Thời gian đăng : 00:37:11 01/03/2009 )     

Bột lọc từ gạo là một sản phẩm hàng hoá được sản xuất và tiêu thụ nhniều ở nửa đầu của thế kỷ XX. Có một làng ở tỉnh Hải Dương đã có truyền thống sản xuất loại bột này.

 

Từ thị xã Hải Dương, theo đường 5, ngược về Hà Nội, đến khoảng giữa cây số 46-47, ở bên phải đường có một biển xi măng chữ nhật, đề chữ: Village để Quý Dương (1), đây chính là quê hương của những người làm bột lọc cổ truyền.
Quý Dương tên cổ là Mỗ Đông trang, tục gọi là làng Mỏ, thuộc tổng Tràng Kỹ, huyện Cẩm Giàng thời Nguyễn, nay là một thôn của xã Tân Trường, huyện Cẩm Giàng. Năm 1930, Quý Dương có 4 giáp, 260 xuất đinh, 938 khẩu (2) Làng tuy nhỏ nhưng cũng có một trường hương sư, xây gạch Khang trang, thường xuyên có 40-50 học sinh, đường làng rộng rãi. Có chùa Báo Ân khởi dựng từ thời Trần, Đình làng to đẹp, dựng từ thời Lê, trùng tu vào thời Nguyễn thờ Ngũ Lang, một tướng của Hai Bà Trưng (3). Tại đây nghĩa quân Bài Sậy đã đóng quân chống Pháp, nơi dấy lên phong trào văn hiến chống bọn kỳ hào ác bá (4). Trước cách mạng tháng Tám làng có tục đánh cầu bằng gỗ vào ngày 2 tháng 5 hàng năm. Dân làng cho rằng ai tranh được cầu thì năm đó làm ăn thịnh vượng. Đánh cầu xong làm lễ tạ thành hoàng. Làng vào đá còn có tục đánh vật và làm nhiều loại bánh bằng bột lọc. Trong kháng chiến chống Pháp, nhân dân Quý Dương đấu tranh kiên cường với địch trên hai mặt chính trị và quân sự, đánh nhiều trận địa lôi và chống càn dũng cảm, giết hàng đại đội địch. Trong chiến tranh chống Mỹ và xây dựng chủ nghĩa xã hội, Quý Dương có nhiều đóng góp tích cực vào thành tích chung của xã Tân Trường, là nơi xây dựng thí điểm nông thôn mới, hiện nay Quý Dương là một thôn làm nông nghiệp khá, đời sống nhân dân ổn định
Nghề làm bột lọc ở Quý Dương có từ bao giờ, không có tài liệu nào ghi chép. Theo truyền thuyết, cách đây trên một thế kỷ, có một người từ Hà Nội về dạy nghề cho dân làng (5). Không bao lâu sau cả làng biết làm bột, những năm làm ăn phát đạt có tới hai phần ba số hộ thường xuyên làm bột, số còn lại là những nhà neo đơn hoặc đã có nghề phụ khác. Vào những năm hai mươi của thế kỷ này, nghề bột lọc Quý Dương đã nổi tiếng ở tỉnh Đông, mỗi ngày xuất ra thị trường hàng tấn bột tinh chất. Học nghề bột lọc không khó nhưng cả huyện Cẩm Giàng xưa chỉ có Quý Dương làm nghề này.
Dụng cụ làm bột lọc gồm 3 bộ: Bộ giã: Một cối giã bột như cối giã gạo, một rá vo gạo 6kg gạo, một dây bột đường kính 40-50cm, Bộ lọc: Hai vai lớn 100lít, hai nhỏ 50lít, hai nồi đất 8lít, một cái trã 3lít, hai khăn lọc bằng vải diềm bâu 70x70cm hai sảo lọc bột và một thúng đựng tro bếp. Bộ thái phơi: 1-2 dao thái bột bằng sắt mỏng 0,5mm, mài sắc; nong, rá để nong, vài bao hay thúng đựng bột. Đây là những dụng cụ tối thiểu của một gia đình làm bột lọc. Những gia đình lớn người ta có thể sắm nhiều dụng cụ hơn.
Nguyên liệu: Gạo tẻ hay nếp giã trắng, giần hết cám, sẩy hết bổi. Vật liệu không thể thiếu là cây vông vang lấy nhớt lọc bột. Những gia đình làm bột thường xuyên phải trồng vông vang trong vườn để tiện dùng
Qúa trình làm bột lọc: Gạo nếp hoặc gạo tẻ, mỗi mẻ 6 kg, vo sạch, ngâm nước sạch 2 giờ, đổ ra giá cho ráo nước, đổ vào cối giã, Gĩa nhỏ xúc lên rây, rây kỹ. Hạt to còn lại trên rây lại đổ xuống cối giã tiếp, khi nào còn lại một mẻ gồm sạn, trấu và một ít tấm thì thôi. Gạo xay nhỏ không làm bột lọc được
Bột đã rây lại đổ xuống cối, cho nước sạch vào sao cho vừa dẻo rồi cho vào cối giã tiếp, làm thế gọi là nèm. Gĩa khi nào bột dẻo quánh như kẹo kéo thì xúc lên cho vào vại thứ nhất, đổ nước sạch vào khấy tan ra, trông như sữa loãng, dùng trã múc sang vại thứ hai có khăn trùm lên miệng vại để lọc. Những hạt tấm nhỏ chưa nát hết, gọi là kiên kiến lại đổ xuống cối giã tiếp. Kiên kiến giã lọc lần thứ hai gọi là kiến bét. Nước bột từ vại thứ hai múc sang nồi, cho nhớt lá vông vang khuấy đều. Nhớt lá vông vang làm cho bã lắng xuống, bột nổi lên. Dùng trã múc nhẹ nhàng phần nước bột ở phía trên đổ sang vại thứ ba (vại nhỡ) phần bã màu đục dễ thấy, múc đổ sang vại thứ 4. Một hai tiếng sau, bột lắng xuống đáy vại, gạn nước trong, lấy bột đổ vào khăn lót trên sảo tro, để tro hút bớt nước, bột ở trạng thái dẻo nắm được. Khi ấy nắm bột thành từng nắm, to bằng quả bưởi, nót khăn vải, ủ trong thúng tro để bột ráo nước đến mức ấn ngón tay vào chỉ thấy hơi ướt một chút thì đem thái phơi
Kỹ thuật thái bột đòi hỏi phải đều tay. Nắm bột theo chiều dẹt vào lòng bàn tay trái, tay phải cầm dao đưa lướt vào nắm bột, thái thành từng khoanh dầy 2mm, như cơm nắm vậy. Thái được khoanh nào lia con dao xuống nong, đặt khoanh bột thành từng lớp như vẩy cá, thái xong đem hong nắng cho bột ráo, xếp lại thành tưng xếp thái thành từng thanh dài bằng chiều dài khoang bột và có thiết diện vuông 2x2mm giống như miếng khoai khô. Thái đến đâu lại đặt bột xuống nong đến đó. Thái xong đêm nong bột phơi trên giàn
Phải phơi bột hai ba lần mới đạt yêu cầu. Phơi lần thứ nhất thấy có thanh bột cong lên thì mang vào trong râm để các thanh bột định hình, không gãy vụn. Bột lọc Quý Dương để ở dạng thanh, cũng vì thế mà còn gọi là bột thanh, không ở dạng tơi như dạng như bột mì. Để bột trong râm khoảng nửa tiếng lại đem phơi lần thứ hai. Phơi như vậy trong bốn lần, khi thất bột rắn chắc trắng phau là được, trời mưa phải đem bột vào nhà ngay, vì gặp nước mưa bột dễ mốc. Qúa trình phơi bột phải để trên giàn, trên ghế, tránh bụi bẩn, đảm bảo cho bột tinh khiết. Nếu trời mưa dầm kéo dài, phải ngừng sản xuất. để phòng bột mốc. Bột lọc Quý Dương nổi tiếng là do nhiều người làm có kinh nghiệm, bột ở dạng tinh chất, tốt hơn bột ở những nơi khác
Bột lọc là tinh chất của gạo nếp, gạo tẻ, dùng gói nhiều loại bánh và món ăn đặc biệt. Bột còn là một loại nguyên liệu của công nghiệp, dùng để hồ vải sợi, làm diêm và nhiều nghành công nghiệp khác. Bột lọc lấy từ gạo nếp dùng làm bánh xe xê: Pha nước quả dành dành vào bột, nặn thành từng cái bánh vuông như bánh gai. Nhân làm bằng đậu xanh xát vỏ, đồ chín, giã nhỏ, trộn với đường hoa mai; dừa thái nhỏ, vẩy nước hoa; gói bằng lá chuối luộc, phết mỡ. Sau khi đổ chín, bóc ra trông rõ nhân, ăn dẻo ngọt bùi, thơm, ngon đứng đầu các loại bánh chay. Bột lọc nếp còn dùng để nấu chè đường kính, có loáng thoáng lạc rang, vừng say xát vỏ, vẩy nước hoa, ăn mát, ngọt, bùi, thơm, đứng hàng đầu các loại chè bột. Bột lọc tẻ dùng gói bánh bột lọc, nhân thịt lợn ba chỉ, giờ lợn, mộc nhĩ, hạt tiêu ăn giòn, béo, cay, thơm; gói bánh tầy: pha bột với nước thảo quả, trộn với lạc, vừng, đồ chín, có thể ăn dần hàng tháng, làm thức ăn dự trữ khi đi xa rất tiện
Gạo lấy hết tinh bột còn lại chất xơ gọi là bã bột. Lúc đói kém, bã bột độn cơm hay nấu cháo người ăn còn tốt. Khi no đủ, chủ yếu dùng nuôi lợn. Lợn con ăn bã bột mau lớn, da hồng béo mọng, dễ bán. Có thể nói dùng , dùng bã bột nuôi lợn là nguồn thu chủ yếu của nghề bột lọc, cũng như nghề nẫu rượu lấy bỗng, làm hàng xáo lấy cám nuôi lợn vậy. Nhờ nuôi được nhiều lơn mà có nhiều phân bón lúa, làm cho sản lượng thóc tăng. Thóc bội thu lại tạo cho nghề lược phát triển
Thông thường 10kg gạo làm được 6,5kg bột lọc và 3,5kg bã. Nghề bột lọc phát đạt nhất (1959) mỗi yến gạo giá 3 đồng làm thành bột lãi 0,5 đồng. Như vậy lãi là bột không đáng là bao. Gặp năm đói, thiếu lương thực, lúc giáp hạt, nhờ bã bột mà nhiều gia đình thoát được cảnh tha phương cầu thực. Những năm làm ăn thịnh vượng, vào các ngày tết, ngày hội làng, ngày lễ Mễ phấn tiên sinh, lại có loại bánh xu xê, bột lọc, bánh tầy, chè đường.. là những món ăn độc đáo, hương vị khó quên.
Bột lọc Quý Dương được thị trường trong và ngoài nước ưa dùng như Hà Nội, Hải Phòng, Hải Dương và một phần được sản xuất sang Hồng Công. Ô tô từ Hà Nội xuống, Hải Phòng lên ăn bột ngay tại làng, những năm sản xuất thịnh đạt, mỗi ngày Quý Dương có thể sản xuất 2-3 tấn bột lọc. Sản lượng như vậy chưa lớn, nhưng gạo của Quý Dương không đủ để làm bột, phải nhờ các xã lân cận cung cấp. Những người làm hàng xáo ở Lai Cách, Thanh Bình thường xuyên gánh gạo lên cho Quý Dương làm bột.
Nghề bột lọc của Quý Dương chỉ là nghề phụ, làm xen kẽ với việc đồng áng sáng trưa, tối. Làm việc cũng có cái vui riêng của nghề nghiệp. Sau mỗi ngày làm việc vất vả, người nông dân đi ngủ sớm. Qua một đêm dài ngủ ngon, gà gáy lần thứ hai (khoảng 4 giờ sáng) họ dậy giã bột. Tiếng gà gáy ò ó o xem lẫn tiếng chày giã bột các cà cùng tạo thành âm thanh vui khoẻ; một không khí nhộn nhịp thoải mái, thanh bình. Gĩa bột xong người ta ăn một miếng bột nướng, uống một bát nước chè xanh, thế là lại ra đồng, công việc còn lại là các cụ già, cháu nhỏ đảm nhiệm, trưa về gạt bột thái phơi. Mỗi gia đình làm bột cần ít nhất 3 người thì công việc mới chạy đều.
Nghề nghiệp của Quý Dương đang phát đạt thì chiến tranh bùng nổ. Tháng 12 năm 1945 giặc chiếm đường 5, tàn phá thôn Quý Dương làm cho nghề bột ở đây dừng lại. Thời kỳ tạm chiếm có một số gia đình làm bột nhưng sản lượng ít ỏi. Sau ngày hoà bình lập lại năm 1954, nghề bột lọc được phục hồi và phát triển mạnh, chuyên làm gia công cho mậu dịch, thu hoạch khá, nhân dân thường gọi là bột tám hai (gạo mua 4 đồng bán 8,2 đồng một yến). Một số xã đã cử người đến học bột của Quý Dương. Vào những năm 1960 tình hình lương thực khó khăn, mậu dịch không đặt hàng, nghề bột lọc bị đình chỉ, 20 năm nay không hoạt động nữa.
Nghề làm bột lọc ở Quý Dương đến nay vẫn có thể phục hồi và có khả năng cơ khí hoá quá trình sản xuất. Như vậy, chắc chắn sẽ mang lại lợi ích kinh tế cao, thoả mãn nhu cầu sử dụng của địa phương và xuất khẩu, tất nhiên phải suy nghĩ đến khả năng lương thực có cho phép hay không.
Chú thích:
(1) Đầu thế kỷ, thực dân Pháp xây dựng đường 5, gọi là đường thuộc địa số 5 (route Colonlale). Dọc đường, chúng đặt các biển xi măng đề tên các làng, xã, bằng chữ Pháp. Village đề Quý Dương là tấm biển duy nhất còn lại trên đường 5 thuộc địa phận Hải Dương.
(2) Theo địa dư chí huyện Cẩm Giàng của Ngô Vĩ Liên, nhà in Lê Văn Tân, Hà Nội, 1931. Năm 1983 Quý Dương có 2,129 khẩu, 464 mẫu ruộng
(3) Theo thần tích, Ngũ lang họ Cao, con Cao Danh Hành, huyện Doãn huyện Đa Cẩm (Cẩm Giàng) thời Tô Định làm thái thú, nguyên quán ở trang Tức Mặc ( Nam Định). Cao Dành Hành đi kinh lý qua thôn Quý Dương thấy phong cảnh đẹp liền lập biệt thự, di gia đình đến ở. Ngũ Lang sinh ngày 9 tháng 2 năm Đinh Hợi, năm 12 tuổi đã học qua các sách, văn chương võ nghệ tiếng tăm lừng lẫy Tô Định nghe tin, cho quân về Quý Dương bắt Ngũ Lang tìm cách hãm hại. Nhờ có người báo trước, Ngũ Lang trốn thoát. Khi Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa chống Tô Định, ông tuyển được 2.000 người cùng gia nhập nghĩa quân. Tô Định thua chạy về nước, ông được phong Đại Vương. Ba năm sau, Vua Tầu cho tướng Mã Viện mang quân sang đánh báo thù. Nghĩa quân tan vỡ. Hai Bà Trưng tự vẫn, Ngũ Lang phá vòng vây của giặc trốn về Quý Dương, giả làm một điền chủ, đổi tên là Lỗi hứa cư sĩ. Hằng ngày ông chỉ ham mê đi xem phong cảnh các nơi. Cuối đời về Tức Mặc rồi "hoá' ở đấy. Sau khi mất, nhân dân Quý Dương tôn làm thành hoàng thờ tại đình hoàng (tóm tắt thần tích ghi trong Địa dư huỵện Cẩm Giàng)
4) Tư liệu khai thác tại địa phương
5) Người dạy nghề là ai, dân làng không nhớ tên. Hằng năm vào rằm tháng tám âm lịch, nhân dân có tục cúng Mễ phấn tiên sinh, tức ông tổ nghề bột lọc bằng nhiều loại bánh làm bằng bột lọc. Làng có lệ cấm con gái lấy chồng làng khác mang theo nghề làm bột
(6) Bài thơ này được ghi lại theo trí nhớ của nhiều người, tuy vậy vẫn chưa đầy đủ và chính xác, lẫn một số từ hiện đại, chúng tôi xin giới thiệu phần đã ghi chép.
Hằng năm ba, tám trở về
Chính kinh hai vụ ấp thì lo toan
Rành nghề sản xuất vịt con
Mua trứng tìm vịt lông non, đực già
Về nhà thấy nắng phơi ra
Mồ hôi rươm rướm thì ta chạy liền
Nếu khi gặp phải những phiên
Trời mưa không nắng ta nên kịp thời
Sáu cửa lửa dậy tận nơi
Độ nóng hơi sức trứng phơi mới vừa
Gỉơ giang phỏng độ bốn giờ
Hơi bên, hơi giữa trứng đều như nhau
Ba ngày hạ lửa cho màu
Xem lòng trứng đã võng đào giao mây
Năm ngày chiếu nhất xem ngay
Giống hình con nhện sợi dây chỉ đào
Chiếu xong lửa lại cho vào
Kỹ thuật tăng giảm sát sao nhiệm kỳ
Mười hai ngày lại chiếu nhì
Khuyết xanh thì lấy úa thì loại ra
Mười bốn ngày ta xuống pho
Đập xem con vịt nhỏ to thế nào
Lông măng khoảng độ trằm vai
Lông đuôi chúm chím chẳng sai hơi lò
Thế là chuẩn bị xuống pho (Pho gian)
Chiếu dầy, trấu sạch trải cho ấm làn
Nọn đôi rơm bện quây gianư
Chăn hút lại đắp giấy can lần lần
Hai bốn ngày là nước đầu
Hai nhăm ngày chớp chớp mau mới vừa
Hai sáu ngày tiếng vịt kêu thưa
Hai bẩy ngày mổ gạo ròn pho ran đều
Hai tám ngày sáng nở đều
Hai chín ngày lông ráo ra đều phởn phơ
Sàm sạp như con ếch mà
Đầu to, mỏ đỏ xoè xoè lông đuôi
Tiếng kêu chim chíp nghe vui
Tiếng đồn đi khắp mọi nơi Xứ thanh. Hưng hoá, Cao Bằng, Lạng Sơn
Bao nhiều sự ấy đội ơn


 

Sách Nghề cổ truyền Hải Hưng ( NTT sưu tầm)

 

Các bài mới nhất

-  Phát triển làng nghề để xây dựng nông thôn mới
-  Ngọt bùi cốm An Châu
-  Làng nghề bánh đa Hội Yên, xã Chi Lăng Nam, Huyện Thanh Miện gặp khó khăn trong việc mở rộng thị trường
-  Nghề đan mây tre ở Đan Giáp
-  Nghề Mộc thôn Phương Độ, Hưng Thịnh, Bình Giang với phát triển kinh tế nông thôn.
-  Cẩm Giàng thêm một làng nghề được công nhận
-  Nam Sách: Làng nghề sản xuất hương cho thu nhập khá
-  Nghề mộc ở Cổ Dũng, Kim Thành
-  Thanh Miện: nghề nuôi thủy sản phát triển
-  Gốm sứ Cậy
 

Các bài trước

-  Tháng chín đôi mươi tháng mười mùng năm
-  Bánh Đậu Xanh Hải Dương
-  Vải Thuý Lâm
-  Bún Đông Cận
-  Bánh Đa Kẻ Sặt
-  Vàng Bạc Châu Khê
-  Rượu Phú Lộc
-  Lược Sừng Đồi Mồi - Hà Xá
-  Chiếu Tiên kiều - Hà Đông
-  Thợ làm Đình Cúc Bồ
 
BÀI VIẾT TIÊU BIỂU

Cách trị bệnh đậu gà

Hiện nay, thời tiết khô hanh, trên đàn gà xuất hiện các mụn bằng hạt đỗ mọc ở mào, xung quanh mắt… Đây là triệu chứng điển hình của bệnh đậu gà.

Chi tiết >>


Nguyên tắc điều trị bệnh đường tiêu hóa ở lợn

Bệnh về đường tiêu hoá khá phổ biến trong chăn nuôi lợn, nhất là đối với lợn con. Nếu người nuôi không biết điều trị đúng phương pháp thì tỷ lệ lợn chết cao, gây thiệt hại lớn.

Chi tiết >>


Trừ cỏ ở má luống hành

 Bà con nông dân ở một số địa phương thường hay dùng thuốc Sunrice 15WG để phun phòng trừ cỏ cho má luống hành.

Chi tiết >>


Trừ bệnh sương mai hại cà chua sớm

 Hiện nay, bệnh sương mai đang phá hại mạnh diện tích cà chua sớm

Chi tiết >>


Kỹ thuật chăn nuôi vịt theo hướng nuôi nhốt hoàn toàn

(VietQ.vn) - Chăn nuôi vịt theo mô hình nuôi nhốt hoàn toàn rất tiện lợi lại có kỹ thuật chăn nuôi đơn giản. Tuy nhiên cần tuân thủ đúng các yêu cầu về thức ăn, nước uống, cách chăm sóc để đạt năng suất, chất lượng vịt cao nhất.

Chi tiết >>


Công ty TNHH Một thành viên giống cây trồng Hải Dương đã nghiên cứu ra hai giống lúa NB01 và lúa nếp DT22. Hai giống lúa này ngắn ngày, kháng bệnh tốt và mang lại năng suất cao.

Chi tiết >>


3NTV-VTC16: Làm giàu từ nuôi thỏ ngoại

Chi tiết >>


Khá lên nhờ nuôi dê Boer

 Sau thời gian tìm hiểu, đầu năm 2013, ông Nguyễn Văn Nam ngụ ấp Bưng Cần, xã Bảo Hòa, huyện Xuân Lộc, Đồng Nai đã mạnh dạn đầu tư nuôi 25 con dê giống Boer (Hà Lan). Đến nay, mô hình này đạt hiệu quả kinh tế cao, ông Nam trở thành người thành công đầu tiên khi nuôi giống dê này ở địa phương.

Chi tiết >>


Hạn chế héo xanh cà chua

 Thâm canh cà chua đã phát triển rộng rãi ở nhiều vùng đất trồng màu vùng ĐBSH, song việc khống chế bệnh chết héo xanh đối với nông dân đang là bài toán nan giải. Nhiều nông dân trao đổi, bệnh này diễn ra đột ngột và xóa sổ rất nhanh diện tích cà chua khiến cho họ trở tay không kịp. Cây chết nhiều trong giai đoạn sinh thực (cây đang ra hoa và phát triển quả) khiến cho thiệt hại về năng suất là rất lớn

Chi tiết >>


Kinh nghiệm trồng dưa, bí bò đất

 Với các cây họ bầu bí, vụ đông sớm có quỹ đất rộng, trồng dưa, bí dễ bán lại không phải làm giàn, bảo vệ thực vật dễ dàng hơn, thời gian sinh trưởng của các giống ngắn… nên được nhiều nông dân lựa chọn.


Chi tiết >>


SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ HẢI DƯƠNG